ماتریس بوستون (BCG) چیست؟

ماتریس بوستون (BCG) چیست؟

ماتریس بوستون (BCG) چیست؟ مدل‌های کسب‌وکار مبتنی بر ارائه محصولات یا خدمات، نقش مهمی در اقتصاد جهانی ایفا می‌کنند. این مدل‌ها در حال حاضر سودآوری قابل توجهی دارند، اما برای بقا و رشد در آینده، نیاز به استراتژی تجاری مناسب و پویا دارند. یکی از ابزارهای مورد استفاده برای تحلیل محصولات و خطوط تولید در چارچوب استراتژیک، ماتریس BCG است.

ماتریس BCG که توسط گروه مشاوره بوستون ایجاد شده است و با نام‌های ماتریس بوستون یا ماتریس سهم رشد هم شناخته می‌شود، یک ابزار تحلیلی است که بر اساس رشد و سهم نسبی بازار، محصولات را دسته‌بندی می‌کند. این ماتریس از سال ۱۹۶۸ به عنوان یک ابزار کمکی برای تجزیه و تحلیل وضعیت فعالیت‌های کسب و کار استفاده می‌شود و برای برنامه‌ریزی آینده کسب و کار و تصمیم‌گیری‌های مدیریتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

با استفاده از ماتریس BCG، کسب و کارها می‌توانند محصولات خود را در چارچوبی منطقی و قابل فهم دسته‌بندی کرده و راهبردهای مختلف برای هر دسته از محصولات تعیین کنند. این ابزار به مدیران کمک می‌کند تا بهترین تصمیم‌ها را برای بهره‌وری بیشتر و مدیریت بهتر منابع خود بگیرند و به‌طور کلی، به رشد و پیشرفت کسب و کار کمک کند.

معرفی ماتریس  BCG

معرفی ماتریس BCG

ماتریس BCG یا ماتریس گروه مشاوران بوستون، یک ابزار تحلیلی است که برای تجزیه و تحلیل محصولات یک شرکت به منظور برنامه‌ریزی استراتژیک بلندمدت استفاده می‌شود. این ماتریس ابتدا توسط Bruce D. Henderson، بنیان‌گذار گروه مشاوران بوستون، در دهه ۱۹۷۰ معرفی شد و به عنوان یک ابزار مهم برای مدیریت استراتژیک در شرکت‌ها شناخته می‌شود.

ماتریس BCG به شرکت‌ها کمک می‌کند تا محصولات خود را بر اساس دو معیار اصلی، یعنی نرخ رشد بازار و سهم بازار نسبی، دسته‌بندی کنند. این ماتریس محصولات را به چهار دسته اصلی تقسیم می‌کند: ستارگان (Stars)، سوال‌‌گرها (Question Marks) یا همچنین گاهی به عنوان پرسش‌گرها یا مشکل‌گرها نیز شناخته می‌شوند، گاوچران (Cash Cows) و سگ‌های (Dogs) یا همچنین گاهی به عنوان بیژن‌ها یا عقاب‌ها نیز شناخته می‌شوند.

هر یک از این چهار دسته اصلی نشان‌دهنده وضعیت محصولات در بازار است و بر اساس آن، استراتژی‌های مختلفی برای هر دسته معرفی می‌شود. این ماتریس به شرکت‌ها امکان می‌دهد تا فرصت‌های رشد جدید را شناسایی کرده و تصمیم بگیرند که چگونه بهترین استراتژی را برای آینده خود انتخاب کنند.

همچنین بخوانید:  وقتی در یک شغل کسل کننده گیر افتاده ایم ، چه کنیم ؟

مزایای ماتریس  BCG

مزایای ماتریس  BCG

ماتریس BCG یا ماتریس گروه مشاوران بوستون، ابزاری قدرتمند برای تجزیه و تحلیل محصولات است که به شرکت‌ها کمک می‌کند تا استراتژی‌های بهینه برای مدیریت محصولات خود را تعیین کنند. این ماتریس دارای مزایای زیر است:

1- سادگی و قابل فهم: ماتریس BCG با یک چارچوب ساده و آسان برای درک و استفاده توسط تمام اعضای سازمان ارائه شده است. این سادگی باعث می‌شود که حتی شرکت‌های کوچک و کسب و کارهای نوپا هم بتوانند از آن بهره‌مند شوند.

2- ارزیابی جامع: ماتریس BCG به شما امکان می‌دهد تا به صورت جامع و سریع محصولات خود را بر اساس دو متغیر کلیدی یعنی نرخ رشد بازار و سهم بازار نسبی ارزیابی کنید. این ارزیابی به شما اطلاعات مفیدی درباره وضعیت و عملکرد هر محصول ارائه می‌دهد.

3- شناسایی فرصت‌ها و تهدیدها: ماتریس BCG به شما کمک می‌کند تا فرصت‌های جدید در بازار را شناسایی کنید و به موقع از آنها استفاده کنید. همچنین، با شناسایی محصولاتی که در دسته “سگ‌های نقاب‌دار” قرار دارند، می‌توانید از وقوع تهدیدات و خطرات محتمل هشدار داده شود.

4- ارتباط با تصمیم‌گیری‌های استراتژیک: ماتریس BCG می‌تواند به شما در تصمیم‌گیری‌های استراتژیک کمک کند و به شما ایده‌هایی برای بهبود عملکرد و سودآوری محصولات شما بدهد. این ابزار می‌تواند به شما در تعیین زمینه‌های مورد نیاز برای تغییر و بهبود کمک کند.

استفاده از ماتریس BCG می‌تواند به شما کمک کند تا محصولات خود را بهتر ارزیابی کنید، فرصت‌های جدید را شناسایی کنید، و استراتژی‌های موفق‌تری برای رشد و پیشرفت کسب و کار خود تعیین کنید.

چهار ربع ماتریس BCG

چهار ربع ماتریس BCG

ماتریس BCG یک ابزار تحلیلی است که محور افقی آن سهم نسبی بازار و محور عمودی آن نرخ رشد بازار را نشان می‌دهد. با استفاده از این ماتریس، محصولات یک شرکت بر اساس سهم بازار و نرخ رشد بازار در یکی از چهار ربع قرار می‌گیرند. این چهار ربع به ترتیب شامل “ستاره‌ها”، “گاوهای شیرده”، “علامت‌های سوال” و “سگ‌ها” هستند.

  • ستاره‌ها (Stars): محصولاتی که در این ربع قرار می‌گیرند، سهم بازار بالا و رشد بازار بالایی دارند. این محصولات معمولاً در بازارهایی حاکمیت ندارند و در حال رشد سریعی هستند. به دلیل جذابیت بالایشان برای مصرف‌کنندگان و پتانسیل سودآوری زیاد، ستاره‌ها نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتری دارند تا بتوانند به عنوان لیدرهای بازار در آینده حفظ شوند.
  • گاوهای شیرده (Cash Cows): محصولاتی که در این ربع قرار می‌گیرند، سهم بازار بالا و رشد بازار کمی دارند. این محصولات معمولاً در بازارهایی حاکمیت دارند و تقریباً به حالت اشباع رسیده‌اند، اما هنوز سودآوری زیادی دارند. گاوهای شیرده معمولاً منابع مالی زیادی را برای شرکت تولید می‌کنند و می‌توانند به عنوان منابع تامین مالی برای سرمایه‌گذاری در ستاره‌ها و سگ‌های جدید استفاده شوند.
  • علامت‌های سوال (Question Marks): محصولاتی که در این ربع قرار می‌گیرند، سهم بازار کم و رشد بازار بالایی دارند. این محصولات معمولاً در بازارهای جدید یا با رقابت شدید قرار دارند و هنوز به عنوان محصولات موفق شناخته نشده‌اند. علامت‌های سوال نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتری دارند و باید با دقت بررسی شوند تا تصمیمات استراتژیک مناسبی برای آنها اتخاذ شود.
  • سگ‌ها (Dogs): محصولاتی که در این ربع قرار می‌گیرند، سهم بازار کم و رشد بازار کمی دارند. این محصولات معمولاً در بازارهایی با رقابت کمتر یا کمبود تقاضا قرار دارند و به نسبت سایر محصولات کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند. سگ‌ها ممکن است نیاز به بازنگری وضعیت داشته باشند و درصورت عدم ارائه مزایا، ممکن است شرکت تصمیم به خروج از بازار از آنها بگیرد.
همچنین بخوانید:  راهنمای جامع سیستم سازی کسب و کار

با استفاده از ماتریس BCG، شرکت‌ها می‌توانند استراتژی‌های بهینه‌تری را برای مدیریت محصولات خود اتخاذ کنند و تصمیمات استراتژیک مناسبی را برای آینده کسب و کارشان بگیرند.

دسته بندی محصولات اپل از طریق ماتریس  BCG

ماتریس BCG به نوعی ارزیابی است که محصولات را بر اساس سهم بازار و نرخ رشد بازار دسته‌بندی می‌کند. ماتریس بوستون برای محصولات اپل اینگونه دسته بندی می کند:

ستاره (آیفون): آیفون به عنوان نمادی از تکنولوژی و نوآوری در بازار موبایل شناخته می‌شود. این محصول سهم بازار بالا و همچنان در حال رشد است. همچنین، هر ارتقا و انتشار مدل جدید آیفون به این شرکت کمک می‌کند تا با رقبا رقابت کند و سودآوری خود را افزایش دهد. اما در زمانی که بازار برای نوآوری‌های جدید کمتر جذاب می‌شود، آیفون ممکن است از مرحله ستاره به مرحله گاو شیرده منتقل شود.

گاو شیرده (مثلاً مک‌بوک): مک‌بوک به عنوان یکی از پرفروش‌ترین لپ‌تاپ‌ها در دنیا شناخته می‌شود. این محصول سهم بازار بالا و رشد بازار کمی دارد. با این وجود، مک‌بوک هنوز محبوبیت خود را حفظ کرده و سودآوری زیادی را برای اپل فراهم می‌کند. این محصول به عنوان یک گاو شیرده درآمد ثابتی را برای اپل ایجاد می‌کند، اما نیاز به سرمایه‌گذاری بزرگی برای نوآوری و ارتقاء ندارد.

علامت‌های سوال (مثلاً آی‌پد): آی‌پد در گذشته با استقبال قابل توجهی روبرو بود، اما اکنون بازار آن به چالش کشیده شده است. این محصول سهم بازار کم و رشد بازار کمی دارد و در معرض رقابت شدید با سایر دستگاه‌ها و تبلت‌های هوشمند قرار دارد. برای آینده، اپل نیاز به استراتژی‌های نوآورانه و بازاریابی قوی‌تر برای جلب توجه مصرف‌کنندگان دارد تا آی‌پد مجدداً به عنوان یک ستاره درخشان شناخته شود.

همچنین بخوانید:  بهترین شغل های زودبازده برای درآمدزایی در کوتاه مدت [زیر 3 ماه]

سگ‌ها (مثلاً آی‌پاد): آی‌پاد یک مثال از محصولاتی است که سابقه موفقیتی داشته اما اکنون به دلیل تغییرات در بازار مواجه با چالش‌های بیشتری است. این محصول سهم بازار کم و رشد بازار کمی دارد و به عنوان یک سگ محسوب می‌شود. اپل ممکن است تصمیم بگیرد که تولید آی‌پاد را متوقف کند یا به روش‌های جدیدی برای جلب مشتریان و بازاریابی این محصول بازآفرینی کند تا مجدداً به سودآوری و رشد بازار برسد.

با این تحلیل، می‌توانید ببینید که هر محصول اپل در کدام دسته از ماتریس BCG قرار می‌گیرد و چه استراتژی‌هایی برای آینده آن‌ها مناسب است.

نتیجه گیری

پس از تحلیل ماتریس گروه مشاوران بوستون، باید به یاد داشته باشیم که این تحلیل تنها یک نگاه لحظه‌ای به وضعیت فعلی بازار است و ما نمی‌توانیم با اطمینان کامل پیش‌بینی کنیم که چه اتفاقاتی در آینده برای بازار ممکن است رخ دهد. با این حال، همیشه باید توجه داشته باشیم که به هر شرایطی که پیش می‌آید، باید آماده باشیم و بتوانیم کنترل کسب‌وکار خود را در هر موقعیتی به دست بگیریم و در مسیر مناسبی حرکت کنیم. در این راه، باید همواره مراقب و متمرکز بر ستاره‌ها، گاوهای شیرده، سگ‌ها و علامت‌های سوال موجود در کسب‌وکار خود باشیم و استراتژی‌های مناسب برای هرکدام انتخاب کنیم.

حالا که تااینجای مقاله را مطالعه کردید پیشنهاد میکنیم صوت و ویدئوی زیر را که به نوعی تکمیل کننده پست هستند نیز مشاهده و گوش کنید تا اطلاعات خود را در این زمینه کامل کنید
دوست داری بدونی چطور فروش بیزنیست رو حداقل سه برابر کنی؟!

تیم دکتر کاویانی در یک جلسه مشاوره دو ساعته، فرمول چند برابر کردن فروش با الگوی «هک فروش» رو بهتون آموزش میدن. مهمترین راز بیزینس های پرفروش داشتن ذهنیت هک فروش است.

دوره های دکتر کاویانی
دوره مستر کلاس راکت
دوره علمی مدار ثروت
دوره هک فروش
دوره کسب و کار اینستاگرامی
دوره جامع جهش ثروت

اینستاگرام خودساخته

روزمرگی های دکتر کاویانی

تلگرام خودساخته

مطالب انگیزشی روزانه

اگه لذت بردی برای دوستات از طریق این دکمه ها بفرست.

همیشه پیگیر آموزش باش

دوره های رایگان

دیدگاه

در بحث‌‌ پیرامون این مقاله شرکت کنید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دریافت لینک دانلود